Alı Mustafayev

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Alı Mustafayev
Alı Mustafa oğlu Mustafayev
Ali Mustafayev.jpg
Doğum tarixi 14 aprel 1952(1952-04-14)
Doğum yeri Qazaxbəyli, Qazax rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfatı 20 noyabr 1991 (39 yaşında)
Vəfat yeri Qarakənd, Azərbaycan
Dəfn yeri Bakı, Şəhidlər Xiyabanı
Vəfat səbəbi Qarakənd faciəsi
Atası Mustafa Mustafayev
Mükafatları Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı

Alı Mustafa oğlu Mustafayev (d. 4 aprel 1952, Qazaxbəyli, Qazax rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ – ö. 22 mart 1991, Qarakənd, Azərbaycan) — Azərbaycan, telejurnalisti, publisist, şair, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Jurnalisti, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.

O, 1991-ci il 20 noyabrda Xocavənd rayonunun Qarakənd kəndinin yaxınlığında, Ağdam rayonunun Mərzili kəndi ərazisində erməni həbiləşdirilmiş dəstələri tərəfindən vurulan Azərbaycan hərbi helikopter hadisəsində həlak olmuşdur. Hesablamalara görə, Qarakənd üzərində üç yüz metr yüksəklikdə uçan Mİ-8 N72 helikopteri 1991-ci il noyabrın 20-də saat 14:42 dəqiqədə vurulub.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Erkən illəri[redaktə | əsas redaktə]

Alı Mustafayev 1952-ci il 14 apreldə Qazax rayonunun Qazaxbəyli kəndində fəhlə ailəsində doğulmuşdur.[2] 1969-cu ildə kənd məktəbini bitirmiş, ordu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur.[2] 1971-1976-ci illərdə Bakı elektrik maşınqayırma zavodunda tokar işləmişdir.[2] 1981-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirmişdir.[2]

Jurnalist fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

O, Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində ədəbi-bədii yaradıcılığa tələbəlik illərindən başlamışdır.[2] Onun lirik şeirləri və publisist yazıları dövri mətbuatda müntəzəm çap edilmişdir.[2] Dolğun məzmunlu reportaj, oçerk və müsahibələrinə, ekrana çıxardığı təsirli verilişlərinə görə bacarıqlı, operativ telejurnalist kimi tanınmışdır.[2] Alı Mustafayev “Günün ekranı” proqramının aparıcı əməkdaşlarından biri idi.[3]

O, 1990-cı il yanvarın 20-də Bakının dar küçələrində belə daldalanan insanların hədəfə alınmasını lentə köçürürdü.[4]

Qarabağ müharibəsində iştirakı[redaktə | əsas redaktə]

Alı Mustafayev, Ermənistan hərbi birləşmələrinin Azərbaycana hücumu dövründə Dağlıq Qarabağdan - qaynar nöqtələrdən, eləcə də yüksək dövlət səviyyəli rəsmi görüşlərdən hazırladığı müsahibə və reportajlarla rəğbət qazanmışdır.[2] O, 1989-1990-cu illərdə Moskva şəhərində Azərbaycan Respublikası Ali Məclisi tərəfindən parlament müxbiri olmuşdur.[2]

1991-ci ilin 18-19 noyabrında erməni quldurlar Xocavəndin Qaradağlı kəndində kütləvi qırğın törədəndə bu xəbəri yataqda eşidən Alı Mustafayev bütün gecəni yata bilmədi.[5] Səhəri iş yeri Azərbaycan Televiziyasına gəlib təcili Ağdama yola düşən qrupa rəhbərliyi öz üzərinə götürdü.[5] Yoldaşlarının səhhətindəki problemləri təkidlə xatırlatması onu bu ağır səfərdən çəkindirə bilmədi.[5] Noyabrın 20-də Ağdamdan Azərbaycanın dövlət və hökumət rəsmilərini, yüksək rütbəli hərbçiləri Qaradağlıya aparan hərbi vertolyota Alı Mustafayevin reportyor qrupu son anda özünü yetirdi.[5]

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Qarakənd faciəsi

O, 1991-ci il 20 noyabrda Xocavənd rayonunun Qarakənd kəndinin yaxınlığında, Ağdam rayonunun Mərzili kəndi ərazisində erməni həbiləşdirilmiş dəstələri tərəfindən vurulan Azərbaycan hərbi helikopter hadisəsində həlak olmuşdur. Hesablamalara görə, Qarakənd üzərində üç yüz metr yüksəklikdə uçan Mİ-8 N72 helikopteri 1991-ci il noyabrın 20-də saat 14:42 dəqiqədə vurulub.[1]

Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.[2]

Şəxsi həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İsmət Qayıbov Lalə xanım ilə ailə həyatı qurmuş və ömrünün sonuna qədər onunla evli idi.[5] Onun üç övladı var.[5]

İrsi[redaktə | əsas redaktə]

Bakı şəhər Nərimanov rayonundakı 202 saylı orta məktəb və küçə Alı Mustafayevin adını daşıyır.[2][6] Onun adını həm də 1992-ci ildə gəmi daşıyır.[7]

Təltif və mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

O, 1991-ci il fəaliyyətinə görə "İlin ən yaxşı jurnalisti" mükafatına layiq görülüb.[2] Ölümündən sonra Alı Mustafayevə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 6 noyabr 1992-ci il tarixli 294 saylı fərmanı ilə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı fəxri adı verilib.[2]

Biblioqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Dəli bir ağlamaq keçir könlümdən (şeirlər). Bakı: Nicat, 1992, 152 səh.[8]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 (2005) GENOSID......ECOCID. Bakı: «Adiloğlu» nəşriyyatı, 544.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 "Alı Mustafayevin ölümündən 20 il ötür". www.anl.az. Arxivləşdirilib: [1] saytından 20 iyul 2016 tarixində. http://www.anl.az/down/meqale/sherq/2011/iyul/192647%20(3).htm. İstifadə tarixi: 20 iyul 2016.
  3. "19 yanvarda televiziyanın enerji bloku niyə partladılmışdı?". www.anl.az. Arxivləşdirilib: [2] saytından 20 iyul 2016 tarixində. http://www.anl.az/down/meqale/xalqqazeti/xalqqazeti_yanvar2009/67120.htm. İstifadə tarixi: 20 iyul 2016.
  4. "Təcili yardıma da aman verilmirdi". www.anl.az. Arxivləşdirilib: [3] saytından 20 iyul 2016 tarixində. http://www.anl.az/down/meqale/azerbaycan/2015/yanvar/415037.htm. İstifadə tarixi: 20 iyul 2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Aydınoğlu, Tahir. "Qəhrəmanlıq zirvəsi". www.anl.az. Arxivləşdirilib: [4] saytından 20 iyul 2016 tarixində. http://www.anl.az/down/meqale/xalqqazeti/2012/aprel/245057.htm. İstifadə tarixi: 20 iyul 2016.
  6. İsmayılbəyli, Süleyman. ""Binəqədi rayonunun sosial-iqtisadi inkişafı: real vəziyyət və perspektivlər"". anl.az. Arxivləşdirilib: [5] saytından 20 iyul 2016 tarixində. http://anl.az/down/meqale/olaylar/2014/noyabr/404807.htm. İstifadə tarixi: 20 iyul 2016.
  7. "Ali Mustayev ship". www.acsc.az. Arxivləşdirilib: [6] saytından 20 iyul 2016 tarixində. http://www.acsc.az/uploads/Ali_Mustafayev%E2%80%9D.pdf. İstifadə tarixi: 20 iyul 2016.
  8. "Şəhid-jurnalist Alı Mustafayevin 57 yaşı tamam oldu". www.anl.az. Arxivləşdirilib: [7] saytından 20 iyul 2016 tarixində. http://www.anl.az/down/meqale/ses/ses_aprel2009/75300.htm. İstifadə tarixi: 20 iyul 2016.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]