Ləvəngi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Balıq ləvəngisi
Toyuq ləvəngisi

LəvəngiAzərbaycanİran mətbəxinə aid milli yeməyi. Doldurulan balıq və ya toyuqdan hazırlanır.Ləvəngi sözünün ilkin mənası "içi doldurulmuş" deməkdir. Farsca "ləvən" - "qarın" deməkdir, qarnı doldurulmuş isə "ləvəngi"dir. Bu sözün başqa mənası isə qoz, soğan və lavaşanadan (alça turşusundan) ibarət qiymədir.

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Sulu ləvəngi[1]
  • Quru ləvəngi[2]

Kütüm ləvəngisi[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən kütüm balığından hazırlanır. Azərbaycanın Abşeron yarımadasındaLənkəran, Masallı, Salyan, Neftçala rayonlarında daha çox bişirilir. Kütüm ləvəngisi adətən təndirdə bişirilir. Texnologiyanın inkişafı ilə əlaqədar son illər daha çox qaz sobalarında da bişirilir.

Lənkəranın balıq ləvəngisi Azərbaycan mətbəxinin ən gözəl nümunələrindəndir. Ən ləzzətli ləvəngi yalnız Xəzər dənizində tapılan kütüm balığından bişirilir. Ləvənginin tərkibini qoz ləpəsi, soğan, lavaşana, duz və istiot təşkil edir. Yeməyin hazırlanması heç də çətin deyil -əsası odur ki, təzə balıqdan istifadə edəsiniz. Əgər balığın kürüsü varsa, onu atmayın. Ondan da çox ləzzətli ləvəngi içi hazırlamaq olar. Kürünü qoz və digər ərzaqlara əlavə edib qarışdırın. Qozun miqdarını bir az azaldın. Ləvəngi balığın yanında süfrəyə bütün balıq yeməklərində olduğu kimi, mütləq narşərab verilir. Balıq Ləvəngi 6-8 porsiya üçün nəzərdə tutulub 1 ədəd iri kütüm 1 ədəd iri baş soğan 1 ½ stəkan qoz ləpəsi 2 xörək qaşığı palçıq turşu + üstünə və içinə sürtmək üçün (lavaşana da istifadə edə bilərsiniz: bunun üçün lavaşananı isti suda yumuşalana qədər həll edin) zövqə görə duz zövqə görə istiot

  • Balığın pulcuqlarını təmizləyin, içalatını çıxardın. Sonra isə balığı yuyun və yaxşıca qurulayın. İçini və üstünü duzlayıb istiotlayın.
  • Ləvəngi içini hazırlayın. Soğanı ət maşınından keçirin. Tənzifə qoyun və suyunu yaxşıca sıxın. Qozu da maşından keşirin. Bir qabda soğanı, qozu, palçıq turşunu, və zövqə görə duz-istiotu qarışdırın.
  • Sobanı 180˚C-dək qızdırın.
  • Balığın içinə və üstünə palçıq turşu sürtün. İçini ləvəngi içiylə doldurun. Balığı mətbəx ipiylə tikin və yaxud kokteyl çubuğuyla (cocktail stick) bərkidin.
  • Balığı soba listinə qoyub qızdırılmış sobada üstü qızarana və içi bişənədək (təxminən 45 dəqiqə ərzində ) bişirin.

Toyuq ləvəngisi[redaktə | əsas redaktə]

Tərkibi: 1 ədəd orta ölçülü toyuq

  • 200 qram qoz ləpəsi
  • 2 ədəd baş soğan
  • 1 xörək qaşığı yağ
  • alça turşusu
  • duz
  • istiot

Hazırlanması Əvvəlcə qozu ət maşınından keçirin. Daha sonra soğanı təmizləyib onu da eyni qayda ilə ət maşınından keçirin. Soğanı cunanın arasına qoyub suyunu sıxın. Suyu sıxılmış soğanı kərə yağında qovurun.

Ocaqdan götürün. Kənarda soyudun. Daha sonra qoz və isladılmış turşu əlavə edib, duz və istiot vuraraq yaxşıca qarışdırın. Toyuğu təmizləyib duz və istiot vurun. Toyuğun içinə və çölünə alça turşusu çəkərək, ləvəngini doldurmağa başlayın.

İçi doldurulmuş toyuğun qarnını sapla tikin. Qanadının altını, budlarını bıçaqla çərtin. Qızdırılmış sobada yarım saat bişirin. Hər iki üzü qızaranda , sobadan çıxarıb servis edə bilərsiniz.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Talış mətbəxti. Sulu ləvəngi. qadinlar.biz, 05.06.2013  (azərb.)
  2. Talış mətbəxti. Quru ləvəngi. qadinlar.biz, 16.06.2013  (azərb.)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Ləvəngi ilə əlaqəli mediafayllar var.