Aleksandr Nevski kafedralı (Bakı)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aleksandr Nevski Kafedralı
Kafedral
Alexander Nevsky Cathedral, Baku.jpg
40°25′ şm. e. 49°53′ ş. u.
Ölkə Rusiya İmperiyası Rusiya İmperiyasıAzərbaycan AXCAzərbaycan SSR Azərbaycan SSR
Şəhər BakıCoat of arms of Baku.svg Bakı
Yerləşir Əhməd Cavad və Zərgərpalan küçələrinin kəsişməsi, Bakı şəhəri
Memar Robert Marfeld
Tikilmə tarixi 1888—1898 illər
Hündürlüyü 55 m
Uzunluğu
  • 85 m
Eni 44 m
Material Kərpic
Vəziyyəti 1936-cı ildə sökülüb
Aleksandr Nevski Kafedralı (Bakı)
Locator Dot.gif
Aleksandr Nevski Kafedralı
Aleksandr Nevski Kafedralı (İçərişəhər)
Locator Dot.gif
Aleksandr Nevski Kafedralı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aleksandr Nevski Başkilsəsi (rusca: Александро-Невский Собор) Bakıda yerləşən bir rus pravoslav kilsəsi idi. El arasında Qızıllı kilsə kimi də tanınırdı. 1898-ci ildə tikilən və 1936-cı ildə bolşeviklər tərəfindən məhv edilən bu kilsə vaxtilə Cənubi Qafqazın ən böyük kilsəsi olub.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1878-ci ildə Bakı valiliyinin valisi Valerian Pozen şəhərin pravoslav icması üçün kilsə tikdirmək təklifi ilə çıxış etdi. Ali dini qurum (Sinod) bu kilsənin Persidskaya küçəsində (indiki Muxtarov küçəsi), köhnə müsəlman qəbristanlığının yerində tikilməsinə icazə verdi. Hökumətin yerli müsəlmanlarla 10 illik mübahisəsindən sonra, kilsənin inşasına başlanıldı. 8 oktyabr 1888-ci il tarixində imperator III Aleksandr ailəsi ilə birgə Bakıya gəldi və kilsənin təməl daşının qoyulması mərasimində iştirak etdi. Kilsənin memarı alman Robert Marfeld, onun köməkçisi isə İosif Qoslavski idi. Fəqət inşaat büdcəsi tezliklə tükəndi və Bakı sakinləri tikilmənin davamı üçün 200 min manat ianə verdilər. Bu məbləğin 75% müsəlmanlar tərəfindən verilmişdir, o cümlədən Hacı Zeynalabdin Tağıyevin ianə verdiyi 10 min manat. Daha 10 min manat Bakının yəhudi icmasından yığıldı.[1][2] Bina 1898-ci ildə tikildi.

1936-ci ildə Stalinist hökumət kilsəni sökmək qərarına gəldi. Həmin il kilsə partlayıcı maddə vasitəsi ilə məhv edildi. Hazırda kilsənin yerində Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbi, 189 və 190 saylı Orta Ümumtəhsil məktəbləri yerləşir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Aleksandr Nevski Başkilsəsi. Manaf Süleymanov. Eşitdiklərim, oxuduqlarım, gördüklərim.... 1990
  2. Bakı və almanlar Arxivləşdirilib 2007-05-12 at the Wayback Machine. Tamara Hümbətova. Fəsil 9. 2004

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]