İsa Muğanna

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(İsa Hüseynov səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
İsa Muğanna
İsa Muğanna.jpg
İlk adı İsa Mustafa oğlu Hüseynov
Təxəllüsü Muğanna
Doğum tarixi 12 aprel 1928(1928-04-12)
Doğum yeri Muğanlı, Ağstafa rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfatı 1 aprel 2014 (85 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat səbəbi xroniki ürək çatışmazlığı[1]
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Milliyyəti Azərbaycanlı
Təhsili Azərbaycan Dövlət Universiteti
Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutu
Mükafatları
"İstiqlal" ordeni

"Nəsimi" mükafatı (2012)
IMDb ID 0348837
isahuseynov.com

İsa Mustafa oğlu Hüseynov (Muğanna) (12 aprel 1928, Muğanlı, Ağstafa rayonu, Azərbaycan SSR - 1 aprel 2014, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanın görkəmli yazıçısı, ssenarist və kinoredaktor,[2] "Nəsimi" mükafatının ilk laureatı (2012).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İsa Hüseynov (İsa Muğanna) 1928-ci ildə Ağstafa rayonunun Muğanlı kəndində dünyaya gəlib.

Atası Mustafa məktəb müəllimi olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra N.Nərimanov adına Tibb Universitetinə daxil olsa da (1945) 4 ay sonra kəndə qayıdıb. Sonradan Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinə daxil olub. 1952-ci ildə Moskvadakı M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitirib.

Azərnəşrdə Ədəbiyyat şöbəsinin redaktoru (1952-1954), "Literaturnıy Azerbaydjan" qəzetində nəsr şöbəsinin müdiri (1960-1964), C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında[3] baş redaktor (1964-1968)[4], redaktor (1968-1974), Ssenari şurası üzvü (1974-1979), Azərbaycan SSR Dövlət Kinemotoqrafiya Komitəsində baş redaktor (1979) vəzifələrində çalışıb.

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

1948-ci ildən ədəbi fəaliyyətə başlamış İsa Muğannanın "Anadil oxuyan yerdə" yazısı ilk dəfə 1949-cu ildə "İnqilab və Mədəniyyət" qəzetində çap edilib[5]. 1950-ci illərdən etibarən kitabları nəşr olunub. Ssenariləri əsasında ("26 Bakı Komissarı", "Nəsimi", "Ulduzlar sönmür" və s.) filmlər çəkilmiş, əsərləri xarici dillərə tərcümə olunmuşdur. "26 Bakı Komissarı" filmi 1968-ci ildə Ümumittifaq Leninqrad Festivalının ən yaxşı tarixi-inqilabi film mükafatını almışdır.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi — 23.12.1976[6]
  • "Nəsimi" mükafatı — 2012-ci il
  • "Qırğızıstan Yazıçılar İttifaqı" diplom və priz — 1976-cı il

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bizim qızlar (pyes), 1953
  2. Dan ulduzu (pyes), 1955
  3. Hekayələr, 1957
  4. Yanar ürək (pyes), 1960.
  5. Doğma və yad adamlar (roman), 1962.
  6. Teleqram (pyes), 1963.
  7. Yanar ürək (roman), 1965.
  8. Tütək səsi (pyes və hekayələr), 1965.
  9. Pyeslər, 1967.
  10. Kollu koxa (pyes və hekayələr), 1969.
  11. Ömrümdə izlər, 1971.
  12. Saz (pyeslər), 1971.
  13. Seçilmiş əsərləri (roman və pyeslər), 1972.
  14. Yanar ürək, Doğma və yad adamlar, 1979.
  15. Məhşər[7] (roman), 1979.
  16. İdeal (roman), 1985. [1]
  17. Qəbiristan
  18. Cəhənnəm (roman), 2013

Seçilmiş əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. İsa Muğanna - Əsərləri I
  2. İsa Muğanna - Əsərləri II
  3. İsa Muğanna - Əsərləri III
  4. İsa Muğanna - Əsərləri IV
  5. İsa Muğanna - Əsərləri V
  6. İsa Muğanna - Əsərləri VI

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Arvadım mənim, uşaqlarım mənim (film, 1978)
  2. Dəli Kür (film, 1969)
  3. İyirmialtılar (film, 1966)
  4. Qərib cinlər diyarında (film, 1977)
  5. Liderlik missiyası. 1-ci hissə (film, 2008)
  6. Nəsimi (film, 1973)
  7. Nizami (film, 1982)
  8. Od içində (film, 1978)
  9. Tütək səsi (film, 1975)
  10. Ulduzlar sönmür (film, 1971)
  11. Zəlimxan dastanı (film, 2007)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. İsa Muğanna dünyasını dəyişdi
  2. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 272-274.
  3. Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
  4. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814.
  5. Muğanna İsa Hüseynov sənədli televiziya filmi 2005 AzTV. Montaj rejissoru YAFƏT XEYİROV
  6. Respublika kino sənəti işçilərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 23 dekabr 1976-cı il tarixli Fərmanıanl.az saytı
  7. Afaq Qasımova. Yeniyetmələrin tarixi şəxsiyyətlərin nümunəsində tərbiyə edilməsi. Bakı: Nurlan, 2006. - səh. 31.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Sovet Ədəbiyyatı Tarixi. 2 cilddə. I cild. Bakı: 1967,
  • Azərbaycan Sovet Ədəbiyyatı Tarixi. Bakı: 1988,
  • Ədəbi Proses-76. Bakı: 1978,
  • Sosialist Realizmi müasir mərhələdə. Bakı: 1987,
  • Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 4.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]