Vikipediya:Tarixdə bu gün/Oktyabr
Tarixdə bu gün arxivi
Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr
Hazırda 21:22, Bazar, 19 may, 2013 (UTC) – Keşi təmizlə
1 oktyabr: Mixail Qorbaçov SSRİ-nin ilk prezidenti; İkinci Çeçenistan müharibəsi.
- e.ə.331 — Assuriyanın qədim paytaxtı Nineviya yaxınlığındakı Qavqamela adlanan yerdə Ön və Orta Asiyanın bir çox xalqlarının taleyinə təsir göstərmiş Qavqamel döyüşü baş vermişdir.
- 1795 — Belçika Fransaya birləşdirilmişdir.
- 1827 — Rus qoşunu İrəvan qalasını işğal etmişdir.
- 1898 — Rus çarı II Nikolay yəhudilərin böyük şəhərlərdən kənarlaşdırılması barədə əmr vermişdir.
- 1923 — Ankara Türkiyənin paytaxtı olmuşdur.
- 1958 — NASA təsis edilmişdir.
- 1987 — Mixail Qorbaçov Sovet İttifaqının ilk prezidenti olmuşdur.
- 1999 — İkinci Çeçenistan müharibəsi başlanmışdır.
Digər günlər: 30 sentyabr – 1 oktyabr – 2 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
2 oktyabr: Avropa Birliyi ölkələri arasında Amsterdam sazişi; Qvineyada müstəqillik günü.
- 1187 — Misir hökmdarı Səlahəddin Qüdsü səlibçilərdən azad etmişdir.
- 1552 — İvan Qroznı Kazanı tutmuş və Kazan xanlığı Rusiyaya birləşdirilmişdir.
- 1870 — Roma vahid İtaliyanın paytaxtı olmuşdur.
- 1936 — ABŞ-da yenidən spirtli içki istehsalına icazə verilmişdir.
- 1936 — SSRİ-də maksimum həbs müddəti 10 ildən 25 ilə qaldırılmışdır.
- 1975 — ABŞ Türkiyəyə qoyduğu silah embarqosunu yumşaltmışdır.
- 1992 — Xocavənd rayonu erməni silahlı birləşmələri tərəfindən işğal edilmişdir.
- 1997 — Avropa Birliyi ölkələri arasında Amsterdam sazişi imzalanmışdır.
Digər günlər: 1 oktyabr – 2 oktyabr – 3 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
3 oktyabr: Yuqoslaviya dövlətinin yaranması; Tu-154 təyyarəsinin ilk uçuşu.
- 1814 — Mixail Lermontov anadan olmuşdur.
- 1906 — ümumi SOS siqnalı qəbul edilmişdir.
- 1929 — Yuqoslaviya dövləti yaradılmışdır.
- 1932 — İraq müstəqilliyini elan etmişdir.
- 1946 — BMT-nin Əhali Komissiyası İqtisadi və Sosial Şurası (ECOSOC) təsis edilmişdir.
- 1949 — Almaniya Demokratik Respublikası yaradılmışdır.
- 1968 — Tu-154 təyyarəsinin ilk uçuşu həyata keçirilmişdir.
- 1990 — Avropada adi silahların azaldılmasına dair SSRİ-ABŞ sazişi imzalanmışdır.
Digər günlər: 2 oktyabr – 3 oktyabr – 4 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
4 oktyabr: Meksika Respublikasının yaranması; Belçikanın müstəqillik qazanması.
- 1675 — Holland fizik Hügens cib saatına patent almışdır.
- 1824 — Meksika Respublikası elan edilmişdir.
- 1830 — Belçika müstəqillik əldə etmişdir.
- 1895 — Rixard Zorge anadan olmuşdur.
- 1911 — Dünyada ilk eskalator Londonda quraşdırılmışdır.
- 1959 — Sovet kosmik aparatı Ayın görünməyən hissəsinin şəklini çəkmişdir.
- 1980 — 38 müsəlman dövləti Əfqanıstandan sovet qoşunlarının çıxarılması üçün BMT-yə müraciət etmişdir.
Digər günlər: 2 oktyabr – 3 oktyabr – 4 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
5 oktyabr: Kosta-Rikanın kəşf olunması; Bitlz qrupunun ilk albomu.
- 1502 — Xristofor Kolumb Kosta-Rikanı kəşf etmişdir.
- 1864 — Hindistanda qasırğa 60 000 nəfərin həyatına son qoymuşdur.
- 1910 — Portuqaliyada respublika idarə sistemi bərqərar olmuşdur.
- 1936 — İspaniyada vətəndaş muharibəsi başlamışdır.
- 1936 — Aşqabad şəhərində baş vermiş zəlzələ nəticəsində 110 min insan həyatını itirdi.
- 1962 — Bitlz qrupunun ilk albomu olan "Love me do" satışa çıxarılmışdır.
- 1989 — Dalay Lama Nobel Sülh Mükafatı almışdır.
Digər günlər: 4 oktyabr – 5 oktyabr – 6 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
6 oktyabr: SSRİ-də atom silahı; Ərəb-İsrail müharibəsinin başlanması.
- 1683 — ABŞ-a köç edən ilk alman mühacirlər Filadelfiya şəhərində məskunlaşmışlar.
- 1908 — Krit adası Osmanlı İmperiyasından ayrılaraq Yunanıstana birləşdiyini elan etmişdir.
- 1914 — Norveç səyyahı Tur Heyerdal anadan olmuşdur.
- 1927 — Uorner qardaşları Nyu-Yorkda ilk səsli filmin təqdimatını keçirmişlər.
- 1948 — Aşqabadda baş verən 9-10 ballıq zəlzələ nəticəsində şəhər bütünlüklə dağılmış, təxminən 150 min insan həlak olmuşdur.
- 1951 — Stalin SSRİ-nin atom silahına malik olduğunu bəyan etmişdir.
- 1973 — Ərəb-İsrail müharibəsi başlamışdır.
Digər günlər: 5 oktyabr – 6 oktyabr – 7 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
7 oktyabr: ABŞ-da ilk dəmir yolu xətti; Tereza Ana xeyriyyə fondunun yaranması.
- 1768 — Ceyms Kuk Yeni Zelandiya adalarını kəşf etmişdir.
- 1806 — Karbon kağızı kəşf edilmişdir.
- 1826 — ABŞ-da ilk dəmir yolu xətti istifadəyə verilmişdir.
- 1950 — Tereza Ana xeyriyyə fondu yaradılmışdır.
- 1970 — Riçard Nikson Vyetnam Müharibəsinə son qoyacaq beş maddəlik sülh şərtlərini açıqlamışdır.
- 1992 — Azərbaycan Ali Soveti MDB-yə daxil olmağın əleyhinə səs vermişdir.
- 2001 — ABŞ Əfqanıstanda hərbi əməliyyatlara başlamışdır.
- 2003 — Kinoaktyor Arnold Şvartsenegger Kaliforniyanın qubernatoru seçilmişdir.
Digər günlər: 6 oktyabr – 7 oktyabr – 8 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
8 oktyabr: ABŞ-da ilk qadın həbsxanası; İngiltərədə ilk alkotester.
- 1601 — Azərbaycan şairi Saib Təbrizi anadan olmuşdur.
- 1873 — ABŞ-da ilk qadın həbsxanası açılmışdır.
- 1906 — Lev Tolstoy Nobel Ədəbiyyat Mükafatından imtina etmişdir.
- 1912 — Osmanlı İmperiyası və Balkan dövlətləri arasında Balkan Müharibəsi başlamışdır.
- 1962 — Əlcəzair BMT-yə üzv olmuşdur.
- 1967 — İngiltərədə ilk dəfə alkotester yaradılmışdır.
- 2001 — Duman nəticəsində Milan aeroportunda 2 təyyarə toqquşmuş, 118 nəfər həlak olmuşdur.
Digər günlər: 7 oktyabr – 8 oktyabr – 9 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
9 oktyabr: Beynəlxalq Poçt İttifaqının yaranması; Şimali Koreyanın ilk nüvə sınağı.
- 1547 — İspaniya yazıçısı Migel de Servantes Saavedra anadan olmuşdur.
- 1874 — Beynəlxalq Poçt İttifaqı yaradılmışdır.
- 1876 — Qraham Bel ilk telefonu sınaqdan çıxarmışdır.
- 1941 — Azərbaycanlılardan ibarət 223-cü Milli Diviziya yaradılmışdır.
- 1967 — Kuba inqilabçısı Ernesto Çe Gevara qətlə yetirilmişdir.
- 2006 — Şimali Koreya nüvə sınağı həyata keçirmişdir.
- 2006 — Google şirkəti YouTube-u almaq üçün 1,65 milyard dollar ödədiyini bəyan etmişdir.
Digər günlər: 8 oktyabr – 9 oktyabr – 10 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
10 oktyabr: Qilyotinin maketi; ABŞ-da ilk yuyucu toz.
- 1470 — Osmanlı sultanı Yavuz Sultan Səlim anadan olmuşdur.
- 1789 — Jozef Gilyoten gilyotinin maketini dövlətə təqdim etmişdir.
- 1913 — Panama kanalı açılmışdır.
- 1933 — ABŞ-da ilk dəfə yuyucu toz satışa çıxarılmışdır.
- 1963 — Fransa müğənnisi Edit Piaf vəfat etmişdir.
- 1967 — Kosmik fəzadan istifadə haqqında saziş imzalanmışdır.
- 1997 — Dario Fo Nobel Ədəbiyyat Mükafatına layiq görülmüşdür.
Digər günlər: 9 oktyabr – 10 oktyabr – 11 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
11 oktyabr: Tomas Edison səsləri avtomatik sayan maşına patent almışdır (1887), Qədim Romada Meditrinaliya — yeni üzüm məhsulunun yığımı bayramı.
- 1783 — Rusiya Elmlər Akademiyası təsis edildi.
- 1931 — SSRİ-də fərdi ticarət tam ləğv edildi.
- 1961 — Semipalatinsk poliqonunda dünyada ilk dəfə yeraltı nüvə sınağı keçirildi.
- 1974 — Yuqoslaviyada etnik təmizləmənin yeni mərhələsi başladı.
- 1992 — Eduard Şevardnadze Gürcüstan parlamentinin rəhbəri seçildi.
- 1997 — Azərbaycan Avropa Mədəniyyət Konvensiyasına qoşuldu.
- 1999 — Azərbaycan-Ermənistan sərhəddinin Sədərək rayonu ərazisində prezidentlər Heydər Əliyev və Robert Koçaryan arasında görüş keçirildi.
- 2007 — Tiflisdə Cənubi Qafqaz jurnalistlərinin 4-cü toplantısı keçirildi.
Digər günlər: 10 oktyabr – 11 oktyabr – 12 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
12 oktyabr: Kolumbun Amerikanı kəşf etməsi (1492), XIX Yay Olimpiya Oyunlarının açılışı (1968)
- 1552 — İvan Qroznı Kazan xanlığını ələ keçirdi.
- 1813 — Rusiya və İran arasında Gülüstan müqaviləsi imzalandı və Azərbaycanda rus işğalının birinci mərhələsi başa çatdı.
- 1929 — Beynəlxalq aviasiya daşımalarını tənzimləyən Varşava sazişi imzalandı.
- 1931 — Rio-de-Janeyronun rəmzi sayılan "Xilaskar İsa" heykəlinin açılışı oldu.
- 1968 — Meksikada XIX Yay Olimpiya Oyunları başladı.
- 1997 — Azərbaycanda "Space" televiziya kanalı yayıma başladı.
- 2006 — Türk yazıçısı Orxan Pamuk Nobel Ədəbiyyat Mükafatına layiq görüldü.
Digər günlər: 11 oktyabr – 12 oktyabr – 13 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
13 oktyabr: "Qalatasaray" İdman Klubunun yaranması günü, Azərbaycan dəmiryolu işçilərinin peşə bayramı günü.
- 54 — Neron Roma imperatoru olmuşdur.
- 1792 — ABŞ-da Ağ Ev binasının təməli qoyulmuşdur.
- 1827 — Rus-İran müharibəsi: rus qoşunları Təbrizi ələ keçirmişdir.
- 1880 — Bakı-Sabunçu-Suraxanı xəttinin istifadəyə verilməsi ilə Azərbaycanda dəmir yolu nəqliyyatının əsası qoyulmuşdur.
- 1905 — Türkiyənin "Qalatasaray" İdman Klubu yaradılmışdır.
- 1921 — ZSFSR ilə Türkiyə arasında Qars müqaviləsi imzalanmışdır.
- 1923 — Türkiyə Böyük Millət Məclisi Ankaranın Türkiyə paytaxtı olması ilə bağlı qərar qəbul etmişdir.
Digər günlər: 12 oktyabr – 13 oktyabr – 14 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
14 oktyabr: BMT Qarabağa dair 874 saylı qətnaməni qəbul etdi (1993)
- 1743 — Şirvanda üsyan: Üsyançılar Ağsu şəhərini ələ keçirdilər.
- 1924 — Tacikistan SSR yaradıldı.
- 1926 — Londonda Vinni-Pux haqda ilk hekayə çapdan çıxdı.
- 1964 — Leonid Brejnev Sov.İKP MK-nın Birinci Katibi seçilməklə Sovet İttifaqının rəhbəri oldu.
- 1964 — Martin Lüter Kinq Nobel Sülh Mükafatına layiq görüldü.
- 1994 — Yasir Ərəfat, Şimon Peres və İshak Rabinə Nobel Sülh Mükafatı verildi.
- 2006 — Dağlıq Qarabağın Azərbaycan icması Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçdi.
- 2009 — Bursada Türkiyə və Ermənistan milli komandaları arasında futbol matçı keçirildi.
Digər günlər: 13 oktyabr – 14 oktyabr – 15 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
- 1582 — İspaniya, Portuqaliya, Reç Pospolita və bəzi italyan dövlətləri Yulian təqvimindən imtina edərək Qriqorian təqviminə keçdilər.
- 1783 — Jak-Etyen Monqolfye hava şarında uğurlu uçuş həyata keçirən ilk insan oldu.
- 1806 — Bakı xanlığı Rusiyanın tabeliyinə keçdi.
- 1894 — Fransa ordusunun zabiti Alfred Dreyfus Almaniyanın xeyrinə casusluqda ittiham edilərək həbs edildi.
- 1993 — Cənubi Afrika Respublikasının Prezidenti Frederik De Klerk və Afrika Milli Konqresinin sədri Nelson Mandela Nobel Sülh Mükafatı ilə təltif edildilər.
- 2003 — Çin özünün ilk idarəolunan kosmik raketini kosmosa buraxdı.
- 2008 — İlham Əliyev ikinci dəfə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi.
Digər günlər: 14 oktyabr – 15 oktyabr – 16 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
- 1806 — Rusiya və Osmanlı arasında yeni müharibə başladı.
- 1830 — Rusiya işğalına qarşı 21 iyunda başlayan Zaqatala üsyanı yatırıldı.
- 1946 — Nürnberq prosesində barəsində ölüm hökmü çıxarılan hərbi canilər edam edildilər.
- 1951 — İ.Stalin adına Respublika stadionu istifadəyə verildi.
- 1959 — SSRİ-də ilk dəfə olaraq Moskvada yeraltı piyada keçidləri açıldı.
- 1978 — Tarixdə ilk slavyan və 1523-cü ildən bəri romalı olmayan ilk şəxs Roma papası seçildi.
- 2004 — Bakı-Tiflis-Ceyhan boru kəmərinin Azərbaycan və Gürcüstan ərazilərindən keçən hissələri təntənəli mərasimlə birləşdirildi.
Digər günlər: 15 oktyabr – 16 oktyabr – 17 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
- 1346 — İngiltərə və Şotlandiya arasında baş verən Nevils-Kross döyüşü nəticəsində Şotlandiya ordusu darmadağın edildi, Şotlandiya kralı II David əsir düşdü.
- 1612 — Səfəvilər dövləti və Osmanlı İmperiyası arasında Sərab sülhü imzalanmışdır.
- 1855 — İngilis Henri Bessemer polad istehsalı prosesini patentləşdirdi.
- 1902 — Detroytda "Cadillac" markalı ilk avtomobil istehsal edilmişdir.
- 1905 — Rus çarı II Nikolay Dövlət Dumasına qanunverici hakimiyyətin və liberal azadlığın verilməsi haqqında manifest imzaladı.
- 1961 — Sov.İKP-nin XXII qurultayı keçirildi. Qurultayda ölkədə kommunizmi 20 il müddətinə qurmaq qərara alındı.
- 2007 — Türkiyə parlamenti hökumətə Şimali İraqda antiterror əməliyyatları keçirməyə icazə verdi.
Digər günlər: 16 oktyabr – 17 oktyabr – 18 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
- 1867 — Amerika Birləşmiş Ştatları Alyaskanı Rusiyadan 7,2 milyon dollara satın aldı.
- 1892 — Çikaqo və Nyu-York arasında ilk uzunməsafəli telefon xətti quruldu.
- 1912 — İtaliya-Türkiyə müharibəsinə son qoyan Lozanna sazişi imzalandı.
- 1967 — SSRİ-yə məxsus "Venera-4" avtomatik planetlərarası elmi-tədqiqat kosmik stansiyası Veneranın səthinə endi.
- 1991 — Azərbaycan Respublikası Ali Soveti "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında" Konstitusiya Aktını qəbul etdi.
- 1991 — SSRİ Ali Sovetinin son iclası keçirildi.
- 2007 — Mühacirətdən qayıdan Pakistanın keçmiş baş naziri Bənazir Bhuttoya qarşı həyata keçirilən partlayış 140 nəfərin həlak olması, 400 nəfərin yaralanması ilə nəticələndi. Bhutto özü hadisədən salamat qurtardı.
Digər günlər: 17 oktyabr – 18 oktyabr – 19 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
- 1781 — İngilislərin Corc Vaşinqtona təslim olmaları ilə ABŞ İstiqlal müharibəsi başa çatdı.
- 1812 — Napoleon Moskvanı tərk etdi.
- 1867 — Çar Rusiyası 6 milyon dollara Alyaskanı ABŞ-a satdı.
- 1872 — Avstraliyanın Yeni Cənubi Uels ştatında dünyanın ən böyük qızıl külçəsi (215 kq) tapıldı.
- 1934 — Anadolu və Trakiyada yaşayan yunanların Yunanıstanda yaşayan müsəlman-türk əhali ilə mübadilə edilməsi üçün yaradılmış Türkiyə-Yunanıstan birgə Komissiyası öz fəaliyyətini başa çatdırdı.
- 1951 — Böyük Britaniya ordusu Süveyş kanalını ələ keçirdi.
- 2004 — Moskvada ikinci ümumrusiya azərbaycanlıları konqresi keçirildi.
- 2006 — Pan Gi Mun BMT-nin baş katibi seçildi.
Digər günlər: 18 oktyabr – 19 oktyabr – 20 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
- 1911 — Amundsenin ekspedisiyası Şimal qütbünə yola düşdü.
- 1923 — Azərbaycan SSR rəsmi olaraq Latın qrafikalı əlifbaya keçdi.
- 1945 — Fransada qadınlar seçki hüququ əldə etdilər.
- 1980 — Yunanıstan yenidən NATO-ya qəbul olundu.
- 1982 — Türkiyədə prezident Kənan Evrənin konstitusiya ilə bağlı çıxışlarını tənqid etmək qadağan edildi.
- 1997 — "Microsoft" şirkəti antiinhisar qanununu pozduğu üçün cərimələndi.
- 2008 — Türkiyədə "Ergenekon" məsələsi çərçivəsində ilk məhkəmə prosesi Silivridə keçirildi.
Digər günlər: 19 oktyabr – 20 oktyabr – 21 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
21 oktyabr: * Şah Abbas Təbrizi Osmanlı qoşunundan təmizləmişdir, ( 1603-cü il). * Amerikalı Tomas Edison ilk elektrovozu ixtira etmişdir, (1879-cu il). * Azərbaycanın xalq şairi Xəlil Rza Ulutürk anadan olmuşdur , (1932-ci il).
Əhəmiyyətli hadisələr [redaktə]
- 1520 - portuqaliyalı səyyah və tədqiqatçı Ferdinand Magellan Cənubi Amerikanı Antarktidadan ayıran boğazı kəşf etmişdir. Sonradan bu yer onun şərəfinə Magellan boğazı adlandırılmışdır.
- 1879 - Tomas Edison ilk közərmə lampasını sınaqdan çıxarmışdır.
- 1915 - İlk transatlantik telefon rabitəsi Virciniya və Paris arasında quruldu.
- 1935 - Almaniya Millətlər Cəmiyyətindən rəsmən ayrılmışdır.
- 1938 - Yaponiya Çinin Kanton şəhərini işğal etmişlər.
- 1940 - Ernest Heminqueyin Əcəl zəngi əsəri Nyu-Yorkda çap olunmuşdur.
- 1945 - Fransada qadınlar ilk dəfə səs vermə hüququ əldə etmişlər.
- 1950 - Çin Tibeti işqal etmişdir.
- 1971 - Pablo Neruda Nobel Ədəbiyyat Mükafatını almışdır.
- 1999 - Çeçenistanın paytaxtı Qroznıda bazarda raket partlayışı nəticəsində 110 nəfər ölmüş, 400 nəfər yaralanmışdır.
- 2007 - Türkiyənin yeni Konstitusiyası referenduma çıxarıldı.
Doğumlar [redaktə]
- 1833 - Alfred Nobel - İsveç kimyaçısı, Nobel Mükafatının yaradıcısı (ö. 1896).
- 1932 - Aşıq Kamandar (Əfəndiyev Kamandar Həmid oğlu)
- 1949 - Binyamin Netanyahu - İsrailin Baş Naziri.
Bayramlar və xüsusi günlər [redaktə]
Alyaska, Alyaska günü.
Böyük Britaniya, Alma günü.
Laos, Tam ay günü.
Sudan, İnqilab günü.
Digər günlər: 20 oktyabr – 21 oktyabr – 22 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
22 oktyabr: * Amerikalı mühəndis Çarlston surətçıxarma aparatını icad etmişdir, (1938-ci il) * Azərbaycan rejissoru Mailə Muradxanlı anadan olmuşdur, (1940), (ö.2010) * 
Rusiya, Ağ leyləklər günü.
Əhəmiyyətli hadisələr [redaktə]
- E.ə.202 — Hannibalın rəhbərlik etdiyi Karfagen ordusu Zama döyüşündə Roma legionlarına məğlub olmuşdur.
- 362 — Dafne şəhərində yerləşən Apollon məbədi səbəbi bilinməyən yanğında məhv olmuşdur.
- 1600 — Osmanlı ordusu, Macarıstanın Kanije qalasını fəth etmişdir.
- 1746 — "The College of New Jersey" (indiki adı ilə Prinston Universiteti) qurulmuşdur.
- 1931 — Amerikalı mafiya lideri Al Kapon (Al Capone) vergi ödəmədiyinə görə 11 il həbs cəzası almışdır.
- 1960 — boksçu Məhəmməd Əli professional rinqdə ilk qələbəsini qazanmışdır.
- 1962 — Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidenti Con Kennedi (John F. Kennedy), Kubada SSRİ nüvə başlıqları olduğunu açıqlamışdır və Karib böhranının qızğın vaxtında Kennedi Kubaya qarşı iqtisadi embarqo qoymağı təklif etmişdir.
- 1964 — Jan Pol Sartr (Jean-Paul Sartre) Nobel Ədəbiyyat Mükafatını qazanmış, amma mükafatı geri qaytarmışdır.
- 1980 — Roma papası Qalileo Qaliley haqqında 1633-cü ildə çıxarılmış hökmü ləğv etmişdir.
- 1983 — Qərbi Almaniya və Fransada 1 milyon 500 min nəfər nüvə silahı əleyhinə etiraz nümayişi keçirmişdir.
- 1996 — Azərbaycan Respublikası Cibuti ilə diplomatik əlaqələr qurmuşdur.
- 2000 — Taliban hərəkatı Əfqanıstanda axşamlar idmanla məşğul olmağı qadağan etmişdir.
- 2006 — Alman avtombil pilotu Mihael Şumaxer karyerasına son qoymuşdur
Doğumlar [redaktə]
- 1688 — Nadir şah Əfşar — İran şahı (ö. 1747).
- 1844 — Sara Bernar — fransız aktrisası .
- 1919 — Ərtoğrul Cavid - dahi azərbaycan şairi Hüseyn Cavidin oğlu.
- 1943 — Katerin Dönöv - fransız aktrisası.
- 1985 — Hadisə Açıqgöz - Türkiyənin Eurovision təmsilçisi.
Ölümlər [redaktə]
- 1981 — Həsənağa Salayev - Xalq artisti, aktyor (d. 1921).
Bayramlar və xüsusi günlər [redaktə]
Honduras, Ordu günü.
Digər günlər: 21 oktyabr – 22 oktyabr – 23 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
23 oktyabr : *Tibb tarixində ilk plastik əməliyyat İngiltərədə keçirildi, (1814-cü il). * Nyu-Yorkda BMT-nin ilk sessiyası keçirildi, (1946-cı il). * Məşhur Azərbaycan xanəndəsi Hacıbaba Hüseynov vəfat etmişdir, (1993-cü il), (d. 1919).
Əhəmiyyətli hadisələr [redaktə]
- 732 - Puatye döyüşündə ərəblər məğlub oldu.
- 1714 - Səfəvi hökmdarı Sultan Hüseynin nümayəndəsi Məhəmməd Rza bəy Marseldə fransız kralı 14-cü Lui ilə görüşmüşdür.
- 1954 - Almaniya NATO-ya daxil oldu.
- 1956 - Macarıstanı antisovet üsyanı bürüdü.
- 1958 - SSRİ Asuan bəndinin tikintisinə maliyyə vəsaiti ayırdı. Bəndin layihəsini Bakıdakı elmi-tədqiqat institutları hazırlanmışdır.
- 1996 - Roma papası Darvin nəzəriyyəsinin hipotez olduğunu iddia etdi.
- 2000 - Pensilvaniya Universiteti alimləri yaşı 250 min il olan bakteriya aşkar etdilər.
- 2007 - Azərbaycanda Mövlana Cəlaləddin Rumi günləri başlanmışdır.
Doğumlar [redaktə]
- 1812 - Seyid Əbülqasim Nəbati - şair (ö. 1873).
- 1905 — Feliks Bloks - isveçrəli fizik.
- 1940 - Pele - məşhur Braziliya futbolçusu.
- 1943 — Ketrin Denev — aktrisa.
- 1973 — Ulyana Lopatkina — balet usatası.
Bayramlar və xüsusi günlər [redaktə]
Macarıstan, respublika günü.
Digər günlər: 22 oktyabr – 23 oktyabr – 24 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
24 oktyabr: 
BMT Beynəlxalq BMT günü.
- 1648 — Katolik və protestant alman knyazlıqları arasında 30 il davam edən müharibə Vestfaliya sülhü ilə başa çatmışdır.
- 1904 — Nyu-York metrosu açılmışdır.
- 1919 — Naxçıvanda ABŞ general-qubernatorluğu təsis edilmişdir.
- 1945 — BMT Əsasnaməsi qüvvəyə mindi və BMT fəaliyyətə başladı.
- 1956 — SSRİ Macarıstana qoşun yeritdi.
- 1960 — Baykonur kosmodromunda partlayış nəticəsində 7 nəfər, o cümlədən bir marşal həlak oldu. Bu səbəbdən ilk insanın kosmosa uçması təqribən 1 il gecikmişdir.
- 1975 — Türkiyənin Fransadakı səfiri İsmayıl Ərəz erməni terrorçuları tərəfindən qətlə yetirildi
- 1992 — ABŞ Konqresi "Azadlığa Dəstək" Aktına 907-ci düzəlişi qəbul etmişdir.
- 2003 — Səsdənsürətli sərnişin təyyarəsi — "Concorde" sonuncu transatlantik uçuşunu həyata keçirdi.
- 2008 — Prezident İlham Əliyevin andiçmə mərasimi keçirilmişdir.
Digər günlər: 23 oktyabr – 24 oktyabr – 25 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
- 1913 — "Arşın mal alan" operettasının ilk tamaşası Tağıyev teatrında səhnələşdirildi.
- 1962 — Karib böhranı: ABŞ-ın BMT-dəki səfiri Adlay Stivenson BMT iclasında Kubada yerləşmiş sovet raketlərinin kosmosdan çəkilmiş şəkillərini nümayiş etdirdi.
- 1971 — Çin BMT-yə qəbul edildi
- 1984 — Hepatit virusu kəşf edildi.
- 1991 — Qazaxıstan SSRİ-dən müstəqilliyini elan etdi.
- 2001 — Microsoft Windows XP əməliyyat sistemi satışa çıxarıldı.
- 2006 — ABŞ-da ilk azərbaycan məktəbi açıldı.
- 2007 — Airbus A380 ilk kommersiya uçuşunu həyata keçirdi.
Digər günlər: 24 oktyabr – 25 oktyabr – 26 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
26 oktyabr :* 
Avstriya, Parlament tərəfindən Avstriyanın daimi neytrallığı barədə Qanun qəbul edilmişdir. * Polşa tarixində ölkənin digər dövlətlər arasında üçüncü (axırıncı) bölünməsi başa çatmışdır, (1795-ci il). * Hüseyn Cavidin nəşi Sibirdən Vətənə gətirilmışdir, (1982-ci il).
Əhəmiyyətli hadisələr [redaktə]
- 1863 - Cenevrədə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Cəmiyyəti yaradılmışdır.
- 1905 - İsveç Norveçin müstəqilliyini tanımışdır.
- 1917 - Bakıda "İsmailiyyə" binasında Müsavat Partiyasının ilk qurultayı keçirilmişdir.
- 1917 - İlk cizgi filmi çəkilmişdir.
- 1956 - Vyanada Atom enerjisi üzrə beynəlxalq agentlik - MAQATE təsis edilmışdir.
- 1962 - Amerikanın Türkiyədəki qüvvələrini geri çəkməsi şərti ilə Xruşşov Kubadakı raketlərin sökülməsinə razı olmuşdur. Karib böhranı sona çatmışdır.
- 1962 - Böyük Britaniya və Fransa səsdənsürətli təyyarə hazırlamaq üçün müqavilə imzalamışlar.
- 1967 - İranın sonuncu şahının sonuncu (dördüncü) xanımı Fərəhin tacqoyma mərasimi keçirilmişdir. Fərəh Diba (Pəhləvi) İran tarixində tac qoyan ilk qadın (Şahbanu) kimi tarixə düşmüşdür.
- 1991 - Türkmənistanda referendum zamanı əhali yekdilliklə ölkənin müstəqilliyinə səs vermişdir.
- 1992 - İran prezidenti Rəfsəncani Azərbaycana rəsmi səfərə gəlmişdir. Səfər çərçivəsində İranla gələcək bərabərhüquqlu münasibətlərin əsasını qoyan 14 protokol imzalanmışdır. Bu hadisə Azərbaycanın müstəqillik tarixində ilk çoxsaylı protokol mərasimi kimi tarixə düşmüşdür.
- 1992 - Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi (MOK) yaradılmışdır.
- 1994 - İordaniya və İsrail 46 illik münaqişədən sonra sülh müqaviləsi imzalamışlar.
Doğumlar [redaktə]
- 1916 - Fransua Mitteran - fransız dövlət xadimi.
- 1919 - Məhəmməd Rza Pəhləvi - İran şahı.
- 1962 — Keri Elves — aktyor.
- 1963 — Tom Kavana — aktyor.
Ölümlər [redaktə]
- 1972 - İqor Sikorski - Helikopter ixtiraçısı.
Bayramlar və xüsusi günlər [redaktə]
Digər günlər: 25 oktyabr – 26 oktyabr – 27 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
27 oktyabr :* Xristofor Kolumb Amerika qitəsini Avropa üçün kəşf etmişdir, 1492-ci il * Ermənistan parlamentinə silahlı basqın nəticəsində 8 yüksək rütbəli məmur, həmçinin spiker Karen Dəmirçyan, baş nazir Vazgen Sərkisyan və bir neçə deputat qətlə yetirilmişdir, (1999-cu il). * 
Əlcəzair — Ağac əkmə günü.
Əhəmiyyətli hadisələr [redaktə]
- 1806 - Napoleon Bonapartın komandanlığı altında Fransa ordusu Berlini tutmuşdur.
- 1904 - Nyu-Yorkda ilk metro xətti istifadəyə verilmişdir.
- 1924 - SSRİnin tərkibində Özbəkistan SSR yaradılmışdır.
- 1971 - Konqo Respublikasının adı dəyişdirilərək Zair olmuşdur.
- 1978 - Nobel Sülh Mükafatı Misir prezidenti Ənvər Sədat və İsrail prezidenti Menahem Beginə verilmişdir.
- 1982 - Çin rəsmi olaraq əhalisinin sayının 1 milyardı keçdiyini təsdiqləmişdir.
- 2005 - Sloveniyada Mehdi Hüseynzadənin abidəsi açılmışdır.
- 2008 - Bakıda anadan olmuş bəstəkar Mstislav Rostropoviçin Moskvada qəbirüstü abidəsi qoyulmuşdur.
- 2008 - İsveçrədə ilk metro xətti istifadəyə verilmişdir.
Doğumlar [redaktə]
- 1728 - Ceyms Kuk, Avstraliya və Yeni Zelandiyanı kəşf edən ingilis dəniz səyyahı.
- 1855 - İvan Miçurin, rus-sovet bioloqu və seleksiyaçı (ö. 1935).
- 1858 - Teodor Ruzvelt, ABŞ-ın 26-cı prezidenti, 1906-cı il Nobel Sülh Mükafatı laureatı (ö. 1919).
- 1924 - Firuz Kazımzadə, Amerika tarixçisi, Yeyl Universitetinin tarix üzrə əməkdar professoru.
- 1931 - Cəmil Əhmədli, fəlsəfə elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi.
- 1952 - Rəfael Əsədov, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
- 1958 - Elbrus Allahverdiyev, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
- 1981 - Volkan Dəmirəl, Türkiyənin Fənərbaxçalı futbolçusu.
Ölümlər [redaktə]
- 1449 - Məhəmməd Uluqbəy, özbək astronomu və riyaziyyatçısı.
- 1932 - Asəf Zeynallı, azərbaycanlı bəstəkar (d. 1909).
- 1938 - Xədicə Qayıbova, ilk azərbaycanlı pianoçulardan biri.
- 1990 - Jak Demi, fransız kinorejissor (d. 1931).
Bayramlar və xüsusi günlər [redaktə]
Türkmənistan, Müstəqillik günü, 1991-ci il.
Digər günlər: 26 oktyabr – 27 oktyabr – 28 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
28 oktyabr :* Kodak şirkəti rəngli fotoqrafiya üzərində işə başladı, 1914-cü il * Azərbaycan xalq yazıçısı Mirzə İbrahimov anadan olmuşdur , (1911-ci il), (ö. 1993). * Bakı metrosunda qəza. “Ulduz” və “Nərimanov” stansiyaları arasındakı tuneldə qatarın alışması nəticəsində 300 adam həlak olub, 400 nəfər isə xəsarət alıb. Bu qəza Ginnesin Rekordlar Kitabına ən dəhşətli metro qəzası kimi düşüb. Ölkədə 3 gün matəm elan edilib, (1995-ci il).
Əhəmiyyətli hadisələr [redaktə]
- 1492 - Xristofor Kolumb - Kubanı kəşf etdi.
- 1516 - Qəzza yaxınlığında Sinan Paşanın komandanlığı altında Osmanlı ordusu məmlükləri məğlub etdi.
- 1886 - Nyu-York arxipelaqının Liberti adasında Azadlıq heykəlinin rəsmi açılış mərasimi keçirildi.
- 1918 - Çexoslovakiya Avstriya-Macarıstan İmperiyasından ayrılıb müstəqil oldu.
- 1940 - Yunanıstanda Oxi günü, Yunanıstanın II Dünya Müharibəsinə daxil olması.
- 1941 - Litvada faşist Almaniyasının SS qüvvələri 9000-dən yuxarı yəhudini güllələdi.
- 1948 - İsveçrəli kimyaçı Paul Hermann Müller Nobel Kimya Mükafatına layiq görüldü.
- 1955 - Finlandiya Şimal İttifaqına daxil oldu.
- 1962 - Karib böhranı: Nikita Xruşşov SSRİ raketlərinin Kubada sökülməsini, demontajını elan etdi.
- 1984 - Çin Kommunist Partiyası ölkədəki iqtisadi vəziyyəti düzəltmək məqsədi ilə açıq rəqabətə şərait yaradılacağını bəyan etdi.
- 1998 - İkinci müddətə Azərbaycan prezidenti seçilən Heydər Əliyevin andiçmə mərasimi keçirilmişdir.
- 2008 - Moskvada Müslüm Maqomayevlə vida mərasimi keçirilib. Həmən axşam isə cənazə xüsusi reyslə Bakıya gətirilmişdir.
Doğumlar [redaktə]
- 1955 - Bil Qeyts, Microsoft şirkətinin təsisçisi.
- 1956 - Mahmud Əhmədinecad - İran Prezidenti.
- 1958 - Ahmet Kaya - Türk müğənnisi.
- 1967 - Culiya Roberts, Amerikalı kinoaktrisa.
- 1946 - Fuad Məmmədov, Kulturoloq, tarix elmləri doktoru, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının professoru, “Simurq” Azərbaycan Mədəniyyət Assosiasiyasının prezidenti, Azərbaycanda kulturologiya elminin yaradıcısı
- 1987 - Səkinə Zeynalova - Rəssam, miniaturist
Ölümlər [redaktə]
Digər günlər: 27 oktyabr – 28 oktyabr – 29 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
- 1863 — Anri Dünan Qızıl Xaç təşkilatının əsasını qoydu.
- 1922 — İtaliya kralı III Viktor Emmanuel Benito Mussolinini hökumət başçısı təyin etdi.
- 1923 — Türkiyə Cümhuriyyəti elan edildi və Mustafa Kamal paşa onun ilk prezidenti seçildi.
- 1929 — Nyu-York fond birjasının iflasa uğraması ilə ABŞ-da iqtisadi böhran başladı.
- 1955 — Sevastopolda sovet "Novorossiysk" linkorunun batması nəticəsində 604 nəfər həlak oldu.
- 1956 — Süveyş böhranı zamanı İsrail ordusu Misir sərhədini keçərək Sinay yarımadasını işğal etdi.
- 1993 — Zəngilan rayonu Ermənistan Respublikası tərəfindən işğal edildi.
- 1998 — Azərbaycan, Qazaxıstan, Türkiyə, Özbəkistan və Gürcüstan prezidentləri Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas neft kəməri haqqında Ankara Bəyannaməsini imzaladılar.
Digər günlər: 28 oktyabr – 29 oktyabr – 30 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
30 oktyabr :* Aspirin dərmanı ilk dəfə satışa çıxmışdır, (1905-ci il) * Londonda ilk böyrək transplantasiyası həyata keçirilib, (1960-cı il). * Argentinalı futbolçu, 1986-cı il futbol üzrə dünya çempionu Dieqo Maradona anadan olub , (1960-cı il).
Əhəmiyyətli hadisələr [redaktə]
- 1914 — Birinci Dünya Müharibəsinin əsas döyüşlərindən olan İpr vuruşması başlayıb.
- 1918 — Türkiyə ilə Antanta arasında Mudros sülh müqaviləsi imzalanıb. Müqaviləyə görə Türkiyə Qafqazdakı qoşunu geri çəkməli oldu.
- 1941 — ABŞ SSRİ-yə 1 milyard dollar dəyərində texniki yardım ayırıb.
- 1956 — Böyük Britaniya, Fransa və İsrail Misirdən Süveyş kanalını 12 saat ərzində tərk etməsini tələb etmişlər.
- 1961 — SSRİ Yeni Torpaq adasında ilk hidrogen bombası sınağını (tarixdə ən güclü) keçirib.
- 1967 — Tarixdə ilk dəfə 2 kosmik gəmi ("Kosmos -186 və "Kosmos- 188") açıq fəzada birləşmişdir.
- 1974 — Məhəmməd Əli boks üzrə dünya çempionu olub.
Doğumlar [redaktə]
- 1735 — Con Adams - ABŞ-ın 2-ci prezidenti (ö. 1826)
- 1821 — Fyodor Dostoyevski - rus yazıçısı (ö. 1881)
- 1907 — Adil Əfəndiyev - tanınmış jurnalist, tərcüməçi, Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının ilk sədri (ö. 1973).
Ölümlər [redaktə]
- 1912 — Anri Düran - Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin təsisçisi.
- 2007 — Ramiz Mirzəyev - AFFA-nın keçmiş prezidenti (d. 1954)
Bayramlar və xüsusi günlər [redaktə]
- Ümumdünya siyasi repressiya qurbanlarının xatirə günü
Digər günlər: 29 oktyabr – 30 oktyabr – 31 oktyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
31 oktyabr :* Dünya əhalisinin sayı 7 milyard olmuşdur, 2011-ci il. * Artur Konan Doyl “Şerlok Holmsın macəraları” əsərini çap etdirmişdir, (1892-ci il) * SSRİ Nazirlər Soveti “Azərbaycan SSR-də dəniz neft yataqlarının kəşfi və istismara verilməsi işinin yaxşılaşdırılması tədbirləri haqqında” qərar qəbul edib, (1949-cu il). * TÜRKSOY təsis edilmişdir, (1992-ci il).
Əhəmiyyətli hadisələr [redaktə]
- 1517 - Martin Lüter Vittenberq (Wittenberg) kilsəsində "Doxsan beş tezis"ini kilsə qapısına asaraq protestanlığı elan etmişdir.
- 1876 - Hindistanda qasırğa 200 000 insanın həyatına son qoymuşdur.
- 1922 - Benito Mussolini İtaliyanın Baş Naziri seçilmişdir.
- 1930 - Azərbaycan Yazıçılar Cəmiyyətinin “Hücum” jurnalı nəşrə başlayıb.
- 1952 - Amerika Birləşmiş Ştatları Marşal adalarında ilk hidrogen bombasının sınağını keçirmişdir.
- 1956 - Böyük Britaniya və Fransa Misirin Süveyş kanalını milliləşdirməsinə cavab olaraq kanalın bombalanmasına başlamışlar.
- 1961 - Stalinin cənazəsi Lenin Mavzoleyindən çıxarılaraq kənarda dəfn edilmişdir.
- 1974 - Naxçıvan hava limanının təməli qoyulub.
- 1984 - İndira Qandi öldürülmüşdür.
- 1989 - Turqut Özal Türkiyənin 8-ci prezidenti seçilmişdir.
- 1992 - Vatikan Qalileo Qalileyyə bəraət vermişdir
- 1996 - Türkiyə-Azərbaycan Dostluq Vəqfi təsis olunmuşdur.
- 2006 - Gəncə Beynəlxalq Hava limanı əsaslı təmirdən sonra prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə açılmışdır.
Doğumlar [redaktə]
- 1892 - Aleksandr Alyoxin, rusiyalı şahmatçı, 1937-1946-cı illər arası şahmat üzrə dünya çempionu.
- 1953 - Koroğlu Rəhimov - Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
- 1963 - Nadir Əzimov - Bəstəkar.
Bayramlar və xüsusi günlər [redaktə]
- Amerika Birləşmiş Ştatlarında Hellouin günü (Cadugərlər Bayramı). Protestant kilsələri bu günü tarixi islahatlar günü kimi qeyd edirlər.
Digər günlər: 30 oktyabr – 31 oktyabr – 1 noyabr
bax – müzakirə – redaktə – tarixçə
Tarixdə bu gün arxivi
Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr
Hazırda 21:22, Bazar, 19 may, 2013 (UTC) – Keşi təmizlə
